ประวัติหมู่บ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่น
อำเภอชนแดน จังหวัดเพชรบูรณ์



ประวัติความเป็นมาอำเภอชนแดน
อำเภอชนแดน เป็นท้องที่ส่วนหนึ่งของอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร โดยมีภูเขาน้ำพุเป็นเส้นกั้นอาณาเขต เนื่องจากมีราษฎรอพยพเข้ามาตั้งบ้านเรือนทำมาหากินในระหว่างเขตแดนทั้งสองจังหวัดมากขึ้น จึงเรียกชื่อหมู่บ้านว่า
“บ้านชนแดน ” ต่อมาทางราชการได้พิจารณาจัดตั้งขึ้นเป็นตำบล
เนื่องจากท้องที่ตำบลชนแดน อยู่ห่างไกลจากอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ทำให้ยากแก่การปกครอง การตรวจและการดูแลทุกข์สุขของราษฎร ไม่สามารถทำได้ทั่วถึง กระทรวงมหาดไทยจึงได้ยกฐานะตำบลชนแดนขึ้นเป็นกิ่งอำเภอเมื่อปี พ.ศ.2460 โดยได้โอนท้องที่ของตำบลดงขุย และตำบลท่าข้ามของอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร และท้องที่ตำบลวังโป่งของอำเภอนครป่าหมาก (ปัจจุบันคืออำเภอวังทอง) จังหวัดพิษณุโลก รวมเป็น 4 ตำบลมาขึ้นการปกครองกับกิ่งอำเภอ ชนแดน โดยตั้งที่ว่าการอำเภอขึ้นในหมู่บ้านชนแดน เดิมที่ตั้งที่ทำการกิ่งอำเภอชนแดนเป็นที่ลุ่ม เมื่อถึงฤดูฝนน้ำไหลหลากท่วมที่ทำการกิ่งอำเภออยู่บ่อย ๆ ไม่สะดวกในการปฏิบัติราชการ จึงได้ย้ายที่ทำการกิ่งอำเภอมาตั้งอยู่ ณ ที่ทำการปัจจุบัน
พ.ศ. 2499 ทางราชการได้ยกฐานะกิ่งอำเภอชนแดน ตั้งขึ้นเป็น “ อำเภอชนแดน ”
ตามพระราชกฤษฎีกา ลงวนที่ 5 มิถุนายน พ.ศ.2499
1. บ้านชนแดน
มีผู้รอบรู้เรื่องการเล่นดนตรีไทย ที่ี่สามารถนำมาช่วยสอนในโรงเรียนได้เพื่อเป็นการถ่ายทอด
ความรู้แก่เยาวชนรุ่นหลังสืบต่อ ๆ ไปได้
2. บ้านหนองแดง
การทำเครื่องดนตรี ทำขลุ่ยไม้ชิงชัน ผู้ชำนาญ คือ นายสนั่น มีแดน การทำเครื่องจักสาน กระจาด ฯลฯ คือ นายก้าน ว่องไว การทำโต๊ะด้วยไม้ไผ่ คือ นายนวน นกนา และการแกะสลักต่าง ๆ การปั้นหน้าบันโบสถ์ ผู้ชำนาญ คือ นายไพฑูรย์
3. บ้านวังลาด
การแกะสลักครกหินที่บ้านวังลาด แล้วนำไปขายที่ตลาดเพ จังหวัดระยอง มีผู้ชำนาญ คือ นายกรุง วิชาฤทธิ์ การทำเครื่องเรือน ประตูหน้าต่างทรงสเปน เฟี้ยม โต๊ะ ไม้สัก มีผู้ชำนาญ คือ นายสมพาน รอดมา นายเก็บไว้ ทองแก้ว และ นายนิพนธ์ รอดมา
4. บ้านโป่งตาเบ้า
การปลูกมะขามหวานและการขยายพันธุ์มะขามหวานที่มีรสหวานและฝักใหญ่ มีชื่อเสียงของจังหวัดเพชรบูรณ์คือ มะขามหวานพันธุ์ตาแป๊ะ
5. บ้านซับกระบาก
มีกลุ่มแม่บ้านจัดทำดอกไม้จันทน์จากเปลือกข้าวโพด โดยมี น.ส.หทัยรัตน์ กัลยา ประธานของกลุ่มจัดทำ
6. บ้านคลองหัวนา
การสานของใช้ต่าง ๆ จากวัสดุไม้ไผ่ที่หาง่ายในท้องถิ่น ผู้ที่มีความสามารถในด้านนี้ได้แก่ นายป่วน แดงด้วง และนายไว พันธุ์งาม การทำอาหารและขนมหวานต่าง ๆ ผู้ที่มีความสามารถในด้านได้แก่ นายสำเภา สวนคอน
7. บ้านน้ำพุ
เกษตรกรมีความชำนาญเกี่ยวกับการทาบกิ่งการตอนกิ่ง การติดตา การเปลี่ยน – ต้นพันธุ์ และอาชีพการทำขนมจำหน่ายได้แก่การทำกล้วยฉาบ มะขามคลุก มะละกอเชื่อม และ มันฉาบ สามารถทำรายได้ให้กับครอบครัวและหมู่บ้านเพิ่มมากขึ้น
8. บ้านน้ำลัด
การจักสานเครื่องใช้ในครัวเรือนจากไม้ไผ่และการทอผ้า สำหรับใช้ในครัวเรือน
9. บ้านห้วยงาช้าง
การขยายพันธุ์พืช ได้แก่ การตอน การติดตา และการทาบกิ่ง การสานสุ่มไก่จากไม้ไผ่ และการปรุงยาจากสมุนไพรพื้นบ้าน
10. บ้านกกจั่น
การสานกระติบใส่ข้าว การสานกระด้ง การสานไซ การสานข้องใส่ปลา ซึ่งผู้มีความสามารถในด้านนี้ คือ นายหำ บุญเหลือ นายทองรัตน์ วังคีรี




การปกครอง
อำเภอชนแดน แบ่งการปกครองเป็น 9 ตำบล
96 หมู่บ้าน และเทศบาลตำบล 3 แห่ง คือ
1. ตำบลชนแดน มีพื้นที่ปกครอง 11 หมู่บ้าน
2. ตำบลพุทธบาท มีพื้นที่ปกครอง 16 หมู่บ้าน
3. ตำบลลาดแค มีพื้นที่ปกครอง 14 หมู่บ้าน
4. ตำบลท่าข้าม มีพื้นที่ปกครอง 10 หมู่บ้าน
5. ตำบลดงขุย มีพื้นที่ปกครอง 11 หมู่บ้าน
6. ตำบลตะกุดไร มีพื้นที่ปกครอง 8 หมู่บ้าน
7. ตำบลศาลาลาย มีพื้นที่ปกครอง 9 หมู่บ้าน
8. ตำบลซับพุทรา มีพื้นที่ปกครอง 7 หมู่บ้าน
9. ตำบลบ้านกล้วย มีพื้นที่ปกครอง 10 หมู่บ้าน
เทศบาล 3 แห่ง คือ เทศบาลตำบลชนแดน เทศบาลตำบลท่าข้าม และเทศบาลตำบลดงขุย